Email: thungracdonga37@gmail.com

CÔNG TY CỔ PHẦN SẢN XUẤT THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ ĐÔNG Á

Địa chỉ: Số 468 Đặng Thai Mai, xã Hưng Đông, Vinh, Nghệ An

0858 335 789

Nhà máy nên bố trí thùng rác ở những vị trí nào?

Đặt nhiều thùng rác chưa chắc giúp nhà máy thu gom hiệu quả nếu vị trí bố trí không hợp lý. Thùng đặt quá xa khiến người sử dụng bất tiện, đặt quá nhiều lại chiếm diện tích và làm tăng chi phí đầu tư. Với nhà xưởng, điều quan trọng không chỉ là mua bao nhiêu thùng rác, mà còn phải xác định rác phát sinh ở đâu, được thu gom theo hướng nào và điểm đặt nào thuận tiện cho cả người bỏ rác lẫn nhân viên vệ sinh. Dưới đây là cách khảo sát và bố trí thùng rác theo từng khu vực trong nhà máy.

Nhà máy nên bố trí thùng rác ở những vị trí nào?

Thùng rác trong nhà máy nên được bố trí tại các điểm thực sự phát sinh chất thải và trên tuyến thu gom thuận tiện, thay vì đặt đồng đều theo diện tích. Những khu vực thường cần khảo sát gồm xưởng sản xuất, khu đóng gói, kho hàng, nhà ăn, văn phòng, khu vực nghỉ, sân ngoài trời và điểm tập kết nội bộ.

Mỗi khu vực có lượng và loại chất thải khác nhau, vì vậy số lượng, dung tích và kiểu thùng cũng không nhất thiết giống nhau.

I. Phân tích các vị trí đặt thùng rác ở nhà máy

1. Khu vực sản xuất

Xưởng sản xuất thường là khu vực đầu tiên cần khảo sát.

Thay vì đặt thùng theo khoảng cách cố định, doanh nghiệp nên quan sát quy trình làm việc thực tế và đánh dấu những điểm thường xuyên phát sinh chất thải.

Có thể bao gồm:

Đầu hoặc cuối dây chuyền sản xuất;
Khu vực thao tác;
Điểm thay vật tư;
Khu kiểm tra sản phẩm;
Khu đóng gói;
Điểm phát sinh bao bì hoặc vật liệu cần thu gom.

Thùng nên đủ gần để thuận tiện sử dụng nhưng không được bố trí tùy tiện tại vị trí gây cản trở thao tác, lối đi hoặc hoạt động sản xuất.

2. Khu đóng gói sản phẩm

Khu đóng gói có thể phát sinh nhiều loại vật liệu như giấy, carton, màng bọc, dây đai hoặc vật liệu đóng gói khác tùy ngành sản xuất.

Đây là khu vực đáng cân nhắc bố trí điểm thu gom riêng, đặc biệt khi doanh nghiệp có quy trình thu hồi vật liệu có khả năng tái sử dụng hoặc tái chế.

Không nên mặc định tất cả chất thải tại khu đóng gói đều đưa vào cùng một thùng.

3. Kho nguyên liệu và kho thành phẩm

Kho thường không phát sinh rác liên tục như một số dây chuyền sản xuất, nhưng có thể phát sinh lượng bao bì đáng kể khi nhập, xuất hoặc xử lý hàng.

Khi bố trí thùng cần xem:

Điểm mở kiện hàng;
Khu kiểm hàng;
Khu đóng gói lại;
Cửa nhập – xuất hàng;
Tuyến di chuyển của xe nâng và người lao động.

Một lỗi cần tránh là đặt thùng ở vị trí thuận tiện bỏ rác nhưng lại ảnh hưởng đến luồng di chuyển của thiết bị kho vận.

4. Nhà ăn và khu vực nghỉ của công nhân

Nhà ăn có đặc điểm chất thải khác với xưởng sản xuất.

Doanh nghiệp cần khảo sát riêng:

Khu dùng bữa;
Điểm trả khay;
Khu sơ chế;
Khu chế biến;
Khu rửa;
Khu vực nhân viên nghỉ giữa ca.

Nếu cơ sở triển khai phân loại chất thải, hệ thống thùng và nhãn nhận diện tại đây cần phù hợp với phương án quản lý thực tế của đơn vị.

5. Khu văn phòng

Không phải cứ có nhiều nhân viên là phải đặt rất nhiều thùng nhỏ.

Có thể khảo sát theo:

Phòng làm việc;
Phòng họp;
Pantry;
Khu máy photocopy;
Hành lang;
Khu vực sinh hoạt chung.

Trong một số trường hợp, bố trí các điểm thu gom chung hợp lý có thể thuận tiện hơn việc đặt thùng ở mọi vị trí.

6. Sân, bãi xe và khuôn viên nhà máy

Các khu vực ngoài trời thường cần xem xét thêm điều kiện môi trường và khoảng cách thu gom.

Những vị trí nên khảo sát gồm:

Cổng ra vào;
Bãi xe;
Khu vực nghỉ ngoài trời;
Đường nội bộ;
Khu giao nhận hàng;
Sân chung.

Khi chọn thùng cho ngoài trời, ngoài dung tích cần quan tâm tới cấu tạo sản phẩm và điều kiện sử dụng mà nhà sản xuất hoặc nhà cung cấp công bố.

7. Điểm tập kết rác nội bộ

Đây là mắt xích quan trọng nhưng thường bị bỏ qua khi doanh nghiệp chỉ tập trung mua thùng tại điểm phát sinh.

Có thể hình dung hệ thống theo dòng:

Điểm phát sinh → thùng thu gom → tuyến vận chuyển nội bộ → điểm tập kết → xử lý/chuyển giao theo phương án của doanh nghiệp.

Tại điểm tập kết, lượng chất thải được gom từ nhiều khu vực nên nhu cầu sức chứa có thể lớn hơn.

Tùy thực tế, doanh nghiệp có thể cân nhắc thùng dung tích lớn hoặc thiết bị thu gom phù hợp.

II. Có nên đặt thùng rác theo khoảng cách cố định?

Không nên áp dụng máy móc một khoảng cách duy nhất cho toàn nhà máy.

Ví dụ, việc quy định nội bộ “cứ X mét đặt một thùng” có thể dẫn đến hai tình trạng:

Khu ít phát sinh rác: thùng gần như không được sử dụng.
Khu phát sinh nhiều rác: số thùng vẫn không đủ.

Cách hợp lý hơn là xây dựng bản đồ điểm phát sinh chất thải.

III. Cách lập bản đồ vị trí thùng rác trong nhà máy

Doanh nghiệp có thể thực hiện theo 5 bước.

Bước 1: Lấy sơ đồ mặt bằng

Đánh dấu xưởng, kho, văn phòng, nhà ăn, sân và điểm tập kết.

Bước 2: Đi khảo sát thực tế

Không nên lập phương án chỉ từ bản vẽ.

Hãy quan sát hoạt động trong ca sản xuất bình thường.

Bước 3: Đánh dấu điểm phát sinh

Tại mỗi điểm, ghi:

Loại chất thải;
Lượng phát sinh;
Thời điểm phát sinh;
Tần suất thu gom.

Bước 4: Vẽ tuyến thu gom

Xác định nhân viên vệ sinh sẽ di chuyển thùng hoặc rác theo hướng nào.

Nếu tuyến thu gom vòng vèo, giao cắt nhiều hoặc phải đi quá xa, nên xem lại vị trí đặt.

Bước 5: Chạy thử rồi điều chỉnh

Sau khi bố trí, theo dõi thực tế:

Thùng nào thường xuyên đầy?
Thùng nào gần như không sử dụng?
Khu nào vẫn xuất hiện rác ngoài thùng?
Tuyến thu gom có bất tiện không?

Sau một thời gian vận hành, có thể di chuyển, bổ sung hoặc giảm số thùng.

IV. Có nên đặt thùng rác theo khoảng cách cố định trong nhà máy không?

Không nên áp dụng máy móc một khoảng cách cố định cho toàn bộ nhà máy, chẳng hạn quy định “cứ X mét đặt một thùng”. Lý do là mỗi khu vực có đặc điểm phát sinh chất thải, mật độ người sử dụng và tần suất thu gom khác nhau.

Nếu áp dụng cùng một khoảng cách cho toàn bộ mặt bằng, doanh nghiệp rất dễ gặp hai tình trạng trái ngược. Ở khu vực ít phát sinh rác, thùng có thể gần như không được sử dụng. Trong khi đó, tại khu vực sản xuất, đóng gói hoặc nhà ăn có lượng rác nhiều hơn, số thùng hiện có vẫn có thể không đáp ứng đủ nhu cầu.

Cách phù hợp hơn là xây dựng bản đồ điểm phát sinh chất thải, sau đó xác định vị trí đặt thùng dựa trên:

Nơi chất thải thực tế phát sinh;
Loại chất thải;
Lượng phát sinh;
Tần suất thu gom;
Tuyến di chuyển của nhân viên vệ sinh;
Điều kiện mặt bằng;
Nhu cầu phân loại.

Như vậy, thùng rác được bố trí theo nhu cầu vận hành thực tế, thay vì chia đều theo diện tích hoặc khoảng cách cố định.

V. Cách lập bản đồ vị trí thùng rác trong nhà máy như thế nào?

Doanh nghiệp có thể lập bản đồ vị trí thùng rác theo 5 bước: lấy sơ đồ mặt bằng, khảo sát thực tế, đánh dấu điểm phát sinh chất thải, xây dựng tuyến thu gom và chạy thử để điều chỉnh.

Mục tiêu của bản đồ không phải chỉ để biết “đặt thùng ở đâu”, mà còn giúp doanh nghiệp nhìn được toàn bộ dòng di chuyển của chất thải từ điểm phát sinh đến điểm tập kết.

Bước 1 — Lấy sơ đồ mặt bằng nhà máy

Trước tiên, cần có sơ đồ tổng thể hoặc sơ đồ từng khu vực.

Đánh dấu các vị trí chính như:

Xưởng sản xuất;
Dây chuyền;
Kho nguyên vật liệu;
Kho thành phẩm;
Khu đóng gói;
Văn phòng;
Nhà ăn;
Khu vực nghỉ;
Sân, bãi xe;
Khu giao nhận hàng;
Điểm tập kết chất thải.

Sơ đồ giúp tránh việc bố trí rời rạc từng thùng mà không nhìn thấy toàn bộ hệ thống.

Bước 2 — Khảo sát hoạt động thực tế

Không nên xây dựng phương án chỉ dựa trên bản vẽ.

Người khảo sát nên đi trực tiếp qua các khu vực trong một ca hoạt động bình thường để quan sát:

Rác phát sinh tại đâu;
Thời điểm nào phát sinh nhiều;
Người lao động hiện đang bỏ rác ở đâu;
Nhân viên vệ sinh đang thu gom theo hướng nào;
Những điểm nào thường xuất hiện rác ngoài thùng.

Nếu nhà máy hoạt động nhiều ca, nên xem xét sự khác nhau giữa các ca thay vì chỉ khảo sát một thời điểm.

Bước 3 — Đánh dấu từng điểm phát sinh

Tại mỗi vị trí, nên ghi lại tối thiểu:

Loại chất thải;
Lượng phát sinh;
Thời điểm phát sinh;
Tần suất thu gom hiện tại hoặc dự kiến.

Có thể bổ sung:

Có cần phân loại không;
Thùng có cần bánh xe không;
Trong nhà hay ngoài trời;
Có giới hạn về kích thước không;
Có giao cắt với lối xe nâng hay không.

Sau bước này, doanh nghiệp sẽ biết những nơi nào thực sự cần thùng và những nơi nào không cần bố trí thêm.

Bước 4 — Vẽ tuyến thu gom nội bộ

Sau khi đánh dấu điểm phát sinh, cần xác định cách chất thải được đưa về điểm tập kết.

Nên kiểm tra:

Nhân viên vệ sinh phải đi bao xa;
Có phải quay lại cùng một tuyến nhiều lần không;
Có giao cắt với lối xe nâng không;
Có phải đi qua khu vực đông người không;
Có bậc, dốc, cửa hẹp hoặc lối khó di chuyển không.

Nếu tuyến thu gom quá vòng vèo, việc thay đổi vị trí thùng hoặc điểm tập kết trung gian có thể giúp vận hành thuận tiện hơn.

Bước 5 — Chạy thử và điều chỉnh

Không nên coi sơ đồ bố trí ban đầu là phương án cố định lâu dài.

Sau một thời gian vận hành, hãy kiểm tra:

Thùng nào thường xuyên đầy;
Thùng nào gần như không được sử dụng;
Khu vực nào vẫn còn rác vương vãi;
Vị trí nào gây cản trở;
Tuyến thu gom có mất nhiều thời gian không;
Dung tích hiện tại có phù hợp không.

Từ kết quả đó, doanh nghiệp có thể:

Di chuyển thùng;
Tăng hoặc giảm số lượng;
Đổi dung tích;
Thay kiểu thùng;
Bổ sung nhãn phân loại;
Điều chỉnh tần suất thu gom.

Một hệ thống thùng rác hiệu quả thường được hoàn thiện qua quá trình khảo sát – vận hành – điều chỉnh, chứ không chỉ bằng một lần bố trí ban đầu.

VI. Thùng rác trong nhà máy nên đặt trong nhà hay ngoài trời?

Thùng rác trong nhà máy có thể được bố trí cả trong nhà và ngoài trời, tùy vị trí phát sinh chất thải và phương án thu gom. Không nên mặc định thùng trong nhà chỉ

dành cho khu sản xuất, còn thùng ngoài trời chỉ dùng tại điểm tập kết.

Vị trí trong nhà có thể gồm:

Dây chuyền sản xuất;
Khu thao tác;
Khu đóng gói;
Kho;
Văn phòng;
Nhà ăn;
Pantry;
Khu vệ sinh;
Hành lang nội bộ.

Vị trí ngoài trời có thể gồm:

Sân nhà máy;
Bãi xe;
Khu vực nghỉ;
Khu giao nhận;
Đường nội bộ;
Khu vực cổng;
Điểm tập kết chất thải.

Đối với thùng đặt ngoài trời, doanh nghiệp nên quan tâm thêm đến:

Chất liệu của đúng sản phẩm;
Điều kiện sử dụng mà nhà sản xuất hoặc nhà cung cấp công bố;
Kết cấu nắp;
Bánh xe;
Khả năng thoát nước quanh vị trí đặt;
Mức độ tiếp xúc nắng, mưa;
Khả năng vệ sinh;
Khả năng thay thế linh kiện nếu cần.

Không nên chỉ nhìn vào tên chất liệu rồi mặc định rằng mọi mẫu HDPE, composite hoặc inox đều có mức độ phù hợp ngoài trời giống nhau.

Ngoài ra, vị trí đặt cũng cần tránh những nơi làm thùng bị quá nóng, gây bất tiện cho người sử dụng hoặc ảnh hưởng đến hoạt động chung của nhà máy.

VII. Có nên bố trí thùng rác phân loại tại từng khu vực không?

Có thể bố trí thùng rác phân loại tại những khu vực phát sinh nhiều nhóm chất thải cần tách riêng, nhưng không nhất thiết mọi vị trí đều phải dùng bộ thùng 2 ngăn hoặc 3 ngăn.

Việc lựa chọn số lượng thùng và cách phân loại nên dựa trên:

Loại chất thải phát sinh;
Quy trình quản lý chất thải của doanh nghiệp;
Khả năng thu gom riêng từng nhóm;
Không gian bố trí;
Mức độ dễ nhận biết đối với người sử dụng.

VIII. Những khu vực có thể cân nhắc phân loại

Văn phòng: có thể phát sinh giấy, chai nhựa và rác sinh hoạt.
Nhà ăn: có thể phát sinh chất thải thực phẩm, bao bì và các nhóm chất thải khác.
Kho: có thể phát sinh carton, màng bọc, dây đai và vật liệu đóng gói.
Khu sản xuất: tùy ngành nghề có thể có vật liệu, phế liệu hoặc chất thải cần quản lý riêng.

Tuy nhiên, phân loại tại nguồn chỉ có ý nghĩa khi khâu thu gom phía sau tiếp tục duy trì việc tách riêng.

Nếu người sử dụng đã phân loại vào từng thùng nhưng nhân viên vệ sinh sau đó lại gom tất cả vào cùng một phương tiện hoặc cùng một điểm chứa, hiệu quả của hệ thống sẽ giảm đáng kể.

Do đó, trước khi đầu tư thùng phân loại, doanh nghiệp nên xây dựng đồng bộ:

Điểm phát sinh → nhận diện thùng → hướng dẫn sử dụng → tuyến thu gom → điểm tập kết → phương án xử lý hoặc chuyển giao.